Aronia bessen (in Nederland appelbessen genoemd) worden in talloze pillen en medicijnen verwerkt.

Sinds 1966 voor het eerst door de industrie op grote schaal verwerkt samen met snijafval uit de tomatenindustrie voor de productie van Ascorbinezuur of Vitamine C. Ook toegepast voor het maken van vele medicijnen, o.a. in het Covid-19 vaccin. Het meest door de industrie verwerkt tot natuurlijke rode kleurstof waarvan de bekendste in Nederland rode frisse fruitdrank 1.5 ltr. pakken . T/m 2024 nog 2.5% appelbes in een pak, nu nog maar 1.5% (krimpflatie). Veelzeggend is dat er meer appelbes dan framboos in zo’n pak zit waarbij de appelbes niet eens wordt afgebeeld.

Aronia is familie van de roos en bloeit pas nadat het meeste andere fruit al heeft gebloeid. Dat is een groot voordeel ivm voedsel voor wilde bijen, vlinders en andere insecten die worden aangetrokken door uitbundige mooie bloei + geur.

De Aroniastruik is klimaatbestendig (-40 / +50 °C) en kan tegen droogte, vocht én zilte grond. Heeft net als bij de roos een zeer dicht, groot en vooral diep vertakt wortelstelsel.  Aronia kent 3 hoofdsoorten en daarnaast vele cultivars.

De 3 hoofdsoorten zijn:

De vele culivars zijn oa: de pitloze A.M. Nero Eggert (Supernero), Hugin, Aron, Serina, Rubina enz.

OOGSTEN
Vanaf eind juli en augustus kunnen de bessen worden geoogst na meting suikergehalte. Zonder Refracto-meter kun je kijken naar de verkleuring van het steeltje: is het uiteinde donkerrood/ bruin dan zijn ze rijp om te oogsten! Op grote plantages gebeurt de oogst machinaal maar kan ook heel snel met oogstbakje. En heb je paar planten en merels dan zul je een net moeten aanbrengen want met name de grijze vrouwtjesmerels beginnen er al aan als ze nog niet eens rijp zijn. Zorg dat de bessen voldoende rijp zijn anders smaken ze te bitter: ideaal is een Brix-getal 18.

ONDERHOUD
Elke plant heeft een bepaalde hoeveelheid zorg nodig om de kwaliteit en opbrengst te garanderen. Het onkruid wordt handmatig bestreden zonder machines of chemische behandeling. Er wordt géén kunstmest of bemesting gebruikt. Bestuiving: Aronia is een zelfbestuiver door wind of via insecten. Snoeibeurten zijn in de winter nodig om de groeiwijze en de bessenzetting te verbeteren.

De prachtige bloei is 10 dagen in mei. Door veranderend klimaat begint de bloei soms al eind april. Vanaf juli beginnen de bessen te rijpen van groen naar rood naar donkerviolet /bijna zwart. Er zijn Nederlanders met wel 50 Aronia struiken wegens de mooie bloei.

VERWERKING OOGST
Na de oogst (handgeplukt ivm de kwaliteit) begint het sorteren. Het snelst rollend op een licht hellende goot met lichte achtergrond. Door de harde schil gaat sorteren makkelijk, veel makkelijker dan bij ander zachtfruit. Elke bes is langzaam rollend met het oog gecontroleerd. Reinigen met drinkwater en je wrijft ze tegen elkaar schoon. Daarna begint het gedeeltelijk drogen mbv zeef en ventilatorlucht zodat ze na invriezen nog los zijn. Een goede bes rolt en let op waar het steeltje heeft gezeten: daar dient de bes na het plukken niet open maar dicht te zijn. Eén bes weegt ca. 1 gram. Door de antioxidanten sluit de appelbes zichzelf af van de buitenlucht waardoor de inhoud ook in het water tijdens spoelen niet weglekt! Het is dus een totaal andere bes dan de Ribes (dat zijn de rode bes, framboos, braam etc.). Daarna is invriezen de makkelijkste bewaarmethode. De bessen zijn ook gekoeld langer houdbaar dan je gewend bent van fruit.

TOEPASSING OOGST
Als verse bes of na ontdooien of het pure sap in bijv. muesli of havermoutpap (na invriezen lekkerder door zachtere schil) of bijv. door fruitsalade, rode kool, appelmoes en yoghurt. De toepassingen zijn eindeloos. Alles waar je blauwe bes in hebt kun je ook vervangen door de gezondere appelbes. Een klein handje appelbessen per dag of 1 eetlepel sap verbetert je gezondheid. De bes moet je zien als ingrediënt, ideaal om te verwerken in gerechten door smaak en kleur.